प्रेम असे निष्काम असावे

(भरत जेव्हा श्रीरामांना परत नेण्यासाठी हट्ट करतो, पण श्रीराम वचनपालनापासून ढळत नाहीत, तेव्हा सर्व लोक जनक महाराजांना निवाडा करण्याची विनंती करतात. त्यावेळी जनक महाराज म्हणतात…)

श्रींच्या चरणी अनन्य व्हावे
प्रेम असे निष्काम असावे

रामप्रभू हे धर्मध्वजाधर
भरता, तू प्रेमाचा सागर
इतका सुंदर बघता संगर
न्यायनिवाडे सर्व हरावे
प्रेम असे निष्काम असावे

हक्क तुझा रामावर भरता
हट्ट तुझा हा योग्य सर्वथा
निर्मळ प्रेमळ अंतर असता
धर्माहुन ते श्रेष्ठ ठरावे
प्रेम असे निष्काम असावे

एक नियम पण प्रेम पाळते
अपेक्षा न ते कुठली करते
विजय जगावर जरी मिळवते
विजयाचेही भान नसावे
प्रेम असे निष्काम असावे

भरता, तू जर राजा बनशिल
अपकीर्तीचा भागी होशिल
सोड भिती ही, राम पाहतिल
भक्ताने ना कशास भ्यावे
प्रेम असे निष्काम असावे

परिस्थिती ही राम जाणतो
तुझी स्पंदने राम ऐकतो
तो सार्‍यातुन तारुन नेतो
पूर्ण समर्पण तिथे करावे
प्रेम असे निष्काम असावे

© भूषण कुलकर्णी

हे गाणं नक्की ऐका:

पालखी

भूतकाळाची कबर उकरून झाली
राहिलेली हाडके चघळून झाली

होत आहे वेळ कसला निर्णयाला?
साक्ष सगळ्यांची अता वदवून झाली

वाटले, येशील मथुरेहून गावी
पण तुझी तर द्वारका वसवून झाली

जन्म सरल्यावर म्हणे, जगलोच नाही
कारणे आपापली ठरवून झाली

एक इच्छा शेवटी उरणार आहे
आज इच्छा कालची पुरवून झाली

न्यायची आहे कुठे, माहीत नाही
जीवनाची पालखी सजवून झाली

© भूषण कुलकर्णी

चांदणी

कसे कळावे, काय व्हायचे मरणानंतर?
कळेल हा पिंजरा, त्यातुनी सुटल्यानंतर

होती इतकी दूर चांदणी माझ्यापासुन
प्रकाश पोहोचला इथे, ती विझल्यानंतर

एखादा सांगतो स्वतःच्या इच्छा त्याला
एखादा हळहळतो, तारा तुटल्यानंतर

ही दुनिया जर स्वप्नच आहे कुणाचेतरी
विसरणार तर नाही ना तो उठल्यानंतर?

© भूषण कुलकर्णी

आवाज

व्यक्त व्हायचे ठरल्यावर गोंगाट वाढला माझा
घटत राहिला त्यानंतर आवाज आतला माझा

अजून माझ्या जगण्याचा मी अर्थ शोधतो आहे
तिथे जगाने जन्माचा सारांश काढला माझा

इथे पसारा सुखांचा जसा वाढत वाढत गेला
तसा त्यामधे कुठेतरी आनंद हरवला माझा

चालत गेलो एकटाच अन् ठसे स्वतःचे पुसले
म्हणू नका, त्या मूर्खांनी आदर्श ठेवला माझा

खरा चेहरा सापडणे जर इतके अवघड आहे
नसेल त्याने कुठलाही चेहरा बनवला माझा

आधाराच्या धाग्याची जाणीव शेवटी झाली
पतंग जेव्हा जवळजवळ वार्‍यावर पडला माझा

© भूषण कुलकर्णी

ऋतू

चालण्याची सवय जडली, थांबणे विसरून गेले
पोचता शिखरावरी काहीतरी हरवून गेले

वाद होता तो, तिथे संवाद नावालाच होता
काय जे बोलायचे, आधीच ते ठरवून गेले

आत जे आधीच होते, तेवढे संस्कार झाले
माहितीपुरतेच उरले, जे नवे शिकवून गेले

आठवण मधल्या ऋतूंची राहिली नाही जराही
तेच आठवतात जे फुलवून वा सुकवून गेले

© भूषण कुलकर्णी

राधा

सर्व जगाला श्रीकृष्णाची कोण दिसावी राधा?
केवळ देहच बघणार्‍यांना कशी कळावी राधा?

गोकुळापरी विश्व रहावे, नको द्वारका, मथुरा
कृष्ण नेहमी असेल येथे, तरी असावी राधा

गीतेचा उपदेश समजणे अवघड होई तेव्हा
कृष्णाची बासरी ऐकण्या मनात यावी राधा

सभोवताली किती रुपांनी मुरली वाजत असते!
कधीतरी या ह्रदयामधली जागी व्हावी राधा

पूर्णत्वाच्या मागे मागे विश्व धावते आहे
स्वयंपूर्ण तो मुरलीधरही म्हणे, मिळावी राधा

© भूषण कुलकर्णी

बासरी

ती बासरी मनाला
शोधून हाक देते
लाखात एकटीच्या
ह्रदयात साद जाते

त्या कृृृष्णबासरीने
माझी न मीच उरते
खांद्यावरून त्याच्या
हे सप्तसूर बघते

पडतात बासरीचे
मधुमंद सूर कानी
उरले कुठे कुणाला
बोलावयास काही?

मैत्रीण, प्रेयसी वा
मज काय नाव द्यावे?
मी कृृृष्णरूप झाले
त्यालाच सर्व ठावे!

© भूषण कुलकर्णी

लिहितो

ह्रदयावरचे ओझे हलके करण्यापुरते लिहितो
कठीण वेळी मी थोडेसे हसण्यापुरते लिहितो

हसतेवेळी कधी खोलवर विचार पोचत नाही
म्हणून आपण बर्‍याचवेळा रडण्यापुरते लिहितो

प्रश्नपत्रिका आयुष्याची अवघड दिसते आहे
फारफारतर ढकलपास मी ठरण्यापुरते लिहितो

कविता ती, जी ह्रदयामध्ये दबून राहत नाही
खरा कवी त्यावेळी केवळ जगण्यापुरते लिहितो

विद्यार्थ्याचे साहित्याशी देणेघेणे नसते
आजकाल तो परीक्षेत गुण मिळण्यापुरते लिहितो

ती गेल्यावर जीवनातले गीत संपले होते
जे उरले ते तिला कधीतर कळण्यापुरते लिहितो

पात्रांनाही कधी कथानक त्याचे ठाउक नसते
असे नाट्य तो नशिबामध्ये बघण्यापुरते लिहितो

© भूषण कुलकर्णी

टेकडी

आतमध्ये मी स्वतःच्या पाहिले वाकूनही
नेमके काहीच नाही गवसले शोधूनही

आतली निंदास्तुती चालूच होती नेहमी
मी जरी बाहेरच्यांना पाहिले टाळूनही

समजले नाही कधी मी राहिलो शिखरावरी
समजते, आलोय आता टेकडी उतरूनही

मंद उतरणही असू शकते सरळ रस्त्यामधे
पातळी घसरेल खाली एवढे चालूनही

देव अन् नियतीसही घ्यावे समीकरणामधे
अन्यथा उत्तर मिळत नाही गणित मांडूनही

© भूषण कुलकर्णी

भावना दुखावते

एक पान नेहमी हवेत हालते
एक ज्योत चारही दिशांत वाकते
त्यांस एक मंद झुळुकही सतावते
आमची तशीच भावना दुखावते

धर्म, जात, पंथ, वंश, आडनावही
देश, राज्य, प्रांत, गाव, वर्ण, खेळही
अस्मिता दिसेल, वा दडून राहते
आमची लगेच भावना दुखावते

गीत, लेख, गद्य, पद्य, चित्र, शब्दही
पोस्ट, त्यावरी रिएक्ट अन् कमेंटही
कोठुनी तरी मनात खुट्ट वाजते
आमची लगेच भावना दुखावते

पर्वतापरी बनव स्वतःस भावने
परतवून लाव सर्व वाद-वादळे
जी दुखावता प्रलय महान येतसे
भावना अशी जगास पूज्य होतसे

© भूषण कुलकर्णी