बासरी

ती बासरी मनाला
शोधून हाक देते
लाखात एकटीच्या
ह्रदयात साद जाते

त्या कृृृष्णबासरीने
माझी न मीच उरते
खांद्यावरून त्याच्या
हे सप्तसूर बघते

पडतात बासरीचे
मधुमंद सूर कानी
उरले कुठे कुणाला
बोलावयास काही?

मैत्रीण, प्रेयसी वा
मज काय नाव द्यावे?
मी कृृृष्णरूप झाले
त्यालाच सर्व ठावे!

© भूषण कुलकर्णी

भावना दुखावते

एक पान नेहमी हवेत हालते
एक ज्योत चारही दिशांत वाकते
त्यांस एक मंद झुळुकही सतावते
आमची तशीच भावना दुखावते

धर्म, जात, पंथ, वंश, आडनावही
देश, राज्य, प्रांत, गाव, वर्ण, खेळही
अस्मिता दिसेल, वा दडून राहते
आमची लगेच भावना दुखावते

गीत, लेख, गद्य, पद्य, चित्र, शब्दही
पोस्ट, त्यावरी रिएक्ट अन् कमेंटही
कोठुनी तरी मनात खुट्ट वाजते
आमची लगेच भावना दुखावते

पर्वतापरी बनव स्वतःस भावने
परतवून लाव सर्व वाद-वादळे
जी दुखावता प्रलय महान येतसे
भावना अशी जगास पूज्य होतसे

© भूषण कुलकर्णी

मग आपण मोठे झालो…

किती छान होते ते दिवस…
आई देवापुढे दिवा लावायची,
आपण हात जोडून बसायचो
बाबा कामाहून घरी यायचे,
आपण शिस्तीतही खुश व्हायचो
शाळेत शिक्षक शिकवायचे,
आपण मन लावून ऐकायचो
सरांनी, आईबाबांनी रागावलं,
तरी त्यांचा आदर रहायचा
खेळताना मित्रांशी भांडायचो,
नंतर पुन्हा सोबत खेळायचो
सचिन सेहवाग आऊट झाला,
तर वाईट वाटायचं, राग यायचा
पण पुढच्या मॅचला नक्की चालेल,
असा विश्वासही वाटायचा
‘शक्तिमान’ फक्त रविवारी दिसायचा,
आपण किती कौतुकानं पहायचो!
कधीकधी घरात गोडधोड व्हायचं,
त्याचं किती अप्रूप वाटायचं!

मग आपण मोठे झालो…
जीवनाचा अर्थ वगैरे शोधू लागलो
आई देवापुढे दिवा लावते,
आपण तिकडे बघत नाही
बाबा कामाहून घरी येतात,
आपण आपल्याच नादात असतो
काही नवीन शिकायचं म्हटलं,
की करिअरचा स्कोप विचारतो
स्टेटस बघून मित्र बनवू लागलो,
जरा बिनसलं की तोडू लागलो
चांगला सिनेमा बघत असताना,
मधेच मोबाइल चेक करू लागलो
कुणी लवकर आऊट झाला,
की “त्याला काढून टाका” म्हणू लागलो
वाटेल तेव्हा वाटेल ते खायला मिळतं,
पण आवडीचा पदार्थही
आता तेवढा आवडत नाही

करिअर, पैसा, यश, करमणूक,
या चार भिंतींत
अडकलोय का आपण?
मागं जाता येणार नाही,
खरंच इतकं पुढं
आलोय का आपण?
पण वाटतं कधीकधी,
पुढं जायचं ते कशासाठी?
कुणासाठी, आणि कुठपर्यंत?
जीवनाची दिशा सापडत नाही,
अर्थ तर मुळीच कळत नाही

अशा वेळी जगत राहूया…
घरून एक फोन येतो,
बरं वाटतं तेव्हा
जुन्या मित्राचा मेसेज येतो,
बरं वाटतं तेव्हा
कंपनीत कुणी हसून बोलतं,
बरं वाटतं तेव्हा
असं बरंच काही होतं,
बरं वाटतं तेव्हा!

जीवनाचा खरा अर्थ जेव्हा कळेल,
‘जगणं’ हाच तर तो अर्थ नसेल?

© भूषण कुलकर्णी

बहाव

क्या कहूं तुम्हारे बहाव पर?
रह गया मैं हमेशा किनारे पर

गलत फहमी को क्यों दिल में रखा?
सच्चे साथी कम होने पर

दिल बारबार पीछे देखता है
आगे का रास्ता धुंधला दिखने पर

दरवाजा खुला ही रखा है
एक अवसर निकल जाने पर

याद यहाँ की यहीं खतम हो जाए
फिर बोझ न रहेगा अगले जनम पर

© भूषण कुलकर्णी

दोस्तों

जीवनकथा खुद की वे सुनाते हैं दोस्तों
पर दो चार किस्से वे छुपाते हैं दोस्तों।

सडक के दोनों तरफ ये पेड बताते हैं
जो राह में नहीं आते, वे बच जाते हैं दोस्तों।

क्षितिज के उस पार मुझे जाना ही नही है
क्षितिज के बाद ढलानें शुरू हो जाती हैं दोस्तों।

आलसी नहीं हैं वे, जो रास्ते में रुक गये
पर राह खोजते हुए, वे उलझ जाते हैं दोस्तों।

इन्सान जब अंदर से टूटने लगता है
तो सब लोग दूर नज़र आते हैं दोस्तों।

© भूषण कुलकर्णी

सहानुभूति

रामायण के अर्थ कुछ बदल रहे
रावण की अच्छाई के चर्चे हो रहे

महान भक्त था रावण, ये स्वीकार करना चाहिये
पर रामजी का शिवसमर्पण भी समझना चाहिये
स्वार्थ को छोडे बिना क्या भक्ती हो सके?
अहंकार के बादल भक्ती को ढक लिये
रावण की अच्छाई के चर्चे हो रहे

राम भरत के लिये अयोध्या राज्य छोडता है
पर रावण अपने भाई को अपमानित करता है
राज्य और परिवार को युद्ध में झोंक दे
पर बहन के लिये किया सीताहरण, ऐसा कहे
रावण की अच्छाई के चर्चे हो रहे

ये सहानुभूति सत्य को छुपा रही है
दुर्जनोंके दुर्गुणोंको माफ कर रही है
दुष्कर्म और दुर्भाग्य की हो रही मिलावटें
अब हमारा कार्य है, सत्य को जान ले
रावण की अच्छाई के चर्चे हो रहे

© भूषण कुलकर्णी

रावण

वेगळासा अर्थ घेऊ लागली रामायणे
रावणाच्या सद्गुणांची चालली पारायणे

थोर भक्ती रावणाची, मान्य हे केले जरी
शिवसमर्पण राघवाचे आठवावे अंतरी
सोडल्याविन मीपणा का होतसे भक्ती खरी?
भक्तीतेजाला ग्रहण लागे अहंकारीपणे
रावणाच्या सद्गुणांची चालली पारायणे

राम भरतास्तव स्वतःचे राज्यवैभव त्यागतो
अन् दशानन जाणत्या बंधूसही झिडकारतो
राज्य अन् परिवार युद्धाच्या दिशेने हाकतो
मात्र बहिणीस्तव पहा सीताहरण केले म्हणे!
रावणाच्या सद्गुणांची चालली पारायणे

ही सवय आता जगाचे सत्य झाकू लागली
दुर्जनांच्या दुर्गुणांना देत माफी चालली
सरमिसळ दुष्कर्म अन् दुर्भाग्य यांची वाढली
आपले कर्तव्य आहे सत्य जे ते शोधणे
रावणाच्या सद्गुणांची चालली पारायणे

©️ भूषण कुलकर्णी

चढान

Hindi translation of my Marathi Ghazal चढाई

सत्य बताते वक्त सबसे लडना पडा
अंत में झूठ का धंदा सीखना पडा।

वो चढान चढते हुए बस इतनी तकलीफ हुई
खुद को संभालने के लिये थोडा झुकना पडा।

बालक की जिस कला का बोलबाला हुआ
वही नाटक जीवन भर उसे निभाना पडा।

मुझे क्या पसंद है, कभी सवाल नही आया
बकरियों की तरह झुंड में चलना पडा।

कार्य ये मेरा नही, मार्ग ये मेरा नही
ये समझने के लिये इतने साल पढना पडा।

आंसुओं से सजी थी महफिलें सारी
सीधीसाधी हँसी को दबाना पडा।

शांती से समझाया तो उन्होंने सुना नही
शांती के लिये ही फिर शस्त्र उठाना पडा।

इस पामर को क्या भगवान मिलेंगे
महान संतोंको भी कितना रिझाना पडा…

© भूषण कुलकर्णी

मोमबत्ती

अपनी ही मस्ती में खोकर चलता हूँ मै
राह में थोडासा सत्य चुनकर चलता हूँ मै।

वसंत ऋतु आयी, कभी पता ही नही चला
लक्ष्य की तरफ ही ध्यान देकर चलता हूँ मै।

सुनाई नहीं देती है जिंदा लोगोंकी पुकार
आत्मा के लिए मोमबत्ती लेकर चलता हूँ मै।

शौकीन कर्जा वे चुका नहीं पाते
उन्हें जरासा चंदा देकर चलता हूँ मै।

कैसे देख पाऊंगा ये रंग इंसानों के?
फिर से अपनी आँखे मूँदकर चलता हूँ मै।

(Hindi translation of my Marathi ghazal मेणबत्ती)

© भूषण कुलकर्णी

सहज कुणाला भेटला राम?

सहज कुणाला भेटला राम?

दशरथाने स्वधर्म रक्षिला
पुत्रावीण चिंतित राहिला
शरयूतीरी यज्ञ योजिला
किती थोर दानधर्म केला!
तेव्हा तिथे अवतरला राम
सहज कुणाला भेटला राम?

अहिल्या झाली होती शिळा
जगताची जाण नुरली तिला
श्रीरामाच्या चरणांपाशी
त्या जीवनाचा अर्थ सगळा
म्हणून शेवटी कळला राम
सहज कुणाला भेटला राम?

आश्रमात राहिली शबरी
सेवा गुरूंची केली खरी
श्रीरामाच्या आगमनाच्या
प्रतीक्षेत होती जन्मभरी
म्हणून तिथे विसावला राम
सहज कुणाला भेटला राम?

दशरथासम यज्ञ जमेना
शबरीसम सेवा घडेना
अहिल्येसम श्रीचरणांविना
इतर जगाचा भास चुकेना
तरी कुणी मज भेटवा राम!
तरी कुणी मज भेटवा राम!

© भूषण कुलकर्णी