सहानुभूति

रामायण के अर्थ कुछ बदल रहे
रावण की अच्छाई के चर्चे हो रहे

महान भक्त था रावण, ये स्वीकार करना चाहिये
पर रामजी का शिवसमर्पण भी समझना चाहिये
स्वार्थ को छोडे बिना क्या भक्ती हो सके?
अहंकार के बादल भक्ती को ढक लिये
रावण की अच्छाई के चर्चे हो रहे

राम भरत के लिये अयोध्या राज्य छोडता है
पर रावण अपने भाई को अपमानित करता है
राज्य और परिवार को युद्ध में झोंक दे
पर बहन के लिये किया सीताहरण, ऐसा कहे
रावण की अच्छाई के चर्चे हो रहे

ये सहानुभूति सत्य को छुपा रही है
दुर्जनोंके दुर्गुणोंको माफ कर रही है
दुष्कर्म और दुर्भाग्य की हो रही मिलावटें
अब हमारा कार्य है, सत्य को जान ले
रावण की अच्छाई के चर्चे हो रहे

© भूषण कुलकर्णी

रावण

वेगळासा अर्थ घेऊ लागली रामायणे
रावणाच्या सद्गुणांची चालली पारायणे

थोर भक्ती रावणाची, मान्य हे केले जरी
शिवसमर्पण राघवाचे आठवावे अंतरी
सोडल्याविन मीपणा का होतसे भक्ती खरी?
भक्तीतेजाला ग्रहण लागे अहंकारीपणे
रावणाच्या सद्गुणांची चालली पारायणे

राम भरतास्तव स्वतःचे राज्यवैभव त्यागतो
अन् दशानन जाणत्या बंधूसही झिडकारतो
राज्य अन् परिवार युद्धाच्या दिशेने हाकतो
मात्र बहिणीस्तव पहा सीताहरण केले म्हणे!
रावणाच्या सद्गुणांची चालली पारायणे

ही सवय आता जगाचे सत्य झाकू लागली
दुर्जनांच्या दुर्गुणांना देत माफी चालली
सरमिसळ दुष्कर्म अन् दुर्भाग्य यांची वाढली
आपले कर्तव्य आहे सत्य जे ते शोधणे
रावणाच्या सद्गुणांची चालली पारायणे

©️ भूषण कुलकर्णी

चढान

Hindi translation of my Marathi Ghazal चढाई

सत्य बताते वक्त सबसे लडना पडा
अंत में झूठ का धंदा सीखना पडा।

वो चढान चढते हुए बस इतनी तकलीफ हुई
खुद को संभालने के लिये थोडा झुकना पडा।

बालक की जिस कला का बोलबाला हुआ
वही नाटक जीवन भर उसे निभाना पडा।

मुझे क्या पसंद है, कभी सवाल नही आया
बकरियों की तरह झुंड में चलना पडा।

कार्य ये मेरा नही, मार्ग ये मेरा नही
ये समझने के लिये इतने साल पढना पडा।

आंसुओं से सजी थी महफिलें सारी
सीधीसाधी हँसी को दबाना पडा।

शांती से समझाया तो उन्होंने सुना नही
शांती के लिये ही फिर शस्त्र उठाना पडा।

इस पामर को क्या भगवान मिलेंगे
महान संतोंको भी कितना रिझाना पडा…

© भूषण कुलकर्णी

मोमबत्ती

अपनी ही मस्ती में खोकर चलता हूँ मै
राह में थोडासा सत्य चुनकर चलता हूँ मै।

वसंत ऋतु आयी, कभी पता ही नही चला
लक्ष्य की तरफ ही ध्यान देकर चलता हूँ मै।

सुनाई नहीं देती है जिंदा लोगोंकी पुकार
आत्मा के लिए मोमबत्ती लेकर चलता हूँ मै।

शौकीन कर्जा वे चुका नहीं पाते
उन्हें जरासा चंदा देकर चलता हूँ मै।

कैसे देख पाऊंगा ये रंग इंसानों के?
फिर से अपनी आँखे मूँदकर चलता हूँ मै।

(Hindi translation of my Marathi ghazal मेणबत्ती)

© भूषण कुलकर्णी

भावाचं लगीन

सार्या गावचे डीजे बोलवा रे
आपल्या भावाचं लगीन हाय, वाजवा रे!

तेच ते रडगाणं वाजवू नको
सीरीयस बोरछाप लावू नको
नवंनवं भारीभारी हुडका रे
आपल्या भावाचं लगीन हाय, वाजवा रे!

तेलगू इंग्लीश बी चालतंय की
आन् सैराट असंल तर पळतंय की!
तुमी आवाज बिनधास्त वाढवा रे
आपल्या भावाचं लगीन हाय, वाजवा रे!

आपला भाऊ घोड्यावर बसलेला हाय
लय ऐटीत राजावानी सजलेला हाय
त्यालाबी नाचायला बोलवा रे
आपल्या भावाचं लगीन हाय, वाजवा रे!

© भूषण कुलकर्णी

सहज कुणाला भेटला राम?

सहज कुणाला भेटला राम?

दशरथाने स्वधर्म रक्षिला
पुत्रावीण चिंतित राहिला
शरयूतीरी यज्ञ योजिला
किती थोर दानधर्म केला!
तेव्हा तिथे अवतरला राम
सहज कुणाला भेटला राम?

अहिल्या झाली होती शिळा
जगताची जाण नुरली तिला
श्रीरामाच्या चरणांपाशी
त्या जीवनाचा अर्थ सगळा
म्हणून शेवटी कळला राम
सहज कुणाला भेटला राम?

आश्रमात राहिली शबरी
सेवा गुरूंची केली खरी
श्रीरामाच्या आगमनाच्या
प्रतीक्षेत होती जन्मभरी
म्हणून तिथे विसावला राम
सहज कुणाला भेटला राम?

दशरथासम यज्ञ जमेना
शबरीसम सेवा घडेना
अहिल्येसम श्रीचरणांविना
इतर जगाचा भास चुकेना
तरी कुणी मज भेटवा राम!
तरी कुणी मज भेटवा राम!

© भूषण कुलकर्णी

Switching

(This poem describes the feelings when a colleague switches the job.)

 

“I’m switching”, he said
Awkward silence, another end…

 

Few questions came to mind
Some thoughtful, some blind
Where?
– Can’t ask – he may have secret plan
Salary?
– Can’t ask – uncomfortable one!
Any problem here?
– Will ask sometime later

 

“The world is small”
But small things are the world!
At a small distance,
Lies another world!

 

And yes, he was alien now
We kept distance somehow
Friendly signals, one world to another,
“We’ll surely have a get-together”

 

Just a month remained
With knowledge transferred
And duties reassigned
It’s still not the end, I realized…

 

“Colleagues are not friends”, I read
But it’s too harsh to believe!
Happy for him, I said,
“All the best, my friend!”
 
 
 

© Bhushan Kulkarni

राम कहें

कभी रोकर तो कभी खिलकर राम कहें
बस इतना हो, उन्हें समझकर राम कहें।

पत्थर से दिल को रामचरण दिख जाएँ
अहिल्या जैसे मुक्त होकर राम कहें।

इन आँखों से राम दर्शन न होंगे तो
भरत की तरह चरण पूजकर राम कहें।

दिल की झोपडी को साफ करते रहें
शबरी जैसे राह देखकर राम कहें।

अधर्म की लंका देखकर न घबराएं
हनुमान जैसे वो जलाकर राम कहें।

बिछडे हुए ही सही, बालक हैं उनके
लव-कुश की तरह उन्हें मिलकर राम कहें।

© भूषण कुलकर्णी

गोपीसाद

तव मुरलीविन उदास यमुनाकाठ
दह्यादुधाची हंडी पाहती तुझी वाट
आठवते पुन्हा शरदातील रासलीला
एकदा गोकुळा ये गोपाळा!

बालपणी खेळ, खोड्यांत रमलास
लहानच होतास, मथुरेस गेलास
मग राहिल्या आठवणी, येतात वार्ता
तुझे कार्य थोर, कळते भगवंता
परि कशी समजावू वेड्या मनाला
एकदा गोकुळा ये गोपाळा!

तू द्वारकाधीश, सुदर्शनधर
माझ्या मनी बालक खोडकर!
जपण्यास त्या बालमूर्तीला
येत नसशील तू गोकुळा
परि घ्यावे बालरुप, विनविते तुजला
एकदा गोकुळा ये गोपाळा!

© भूषण कुलकर्णी

वहिनी

कधी एकीला फोन, कधी दुसरीबरोबर
कुणाला वहिनी म्हणू, सांग तरी खरोखर!

पर्सनॅलिटी दांडगी तुझी, वळती सर्व बाला
तू ठरतोस हिरो, आम्ही मात्र दादा!

कित्येक बाला येतात, तसाच शांत राहतोस
कधीतरी मग अशी भेटते, तू घायाळ होतोस!

आपलं तसं काही नाही, असं सारखं म्हणतोस
ती दुसर्याला बोलली, की तोंड पाडून बसतोस!

सोडून जाता बाला, चढेपर्यंत घेतोस
पुन्हा चार दिवसांनी प्रेमगीत गातोस!

प्रेमाची, विरहाची तुझी भावना, कल्पना, कविता
कुणाला वहिनी म्हणू, सांगून टाक आता!

© भूषण कुलकर्णी